| Tez Türü | Doktora |
| Ülke | Türkiye |
| Üniversite | Yalova Üniversitesi |
| Enstitü | Lisansüstü Eğitim Enstitüsü |
| Anabilim Dalı | Uluslararası Ticaret ve Finansman Anabilim Dalı |
| Tez Onay Yılı | 2026 |
| Öğrenci Adı ve Soyadı | Sema Nur BATIRLIK ADIYAMAN |
| Tez Danışmanı | PROF. DR. YASİN GALİP GENÇER |
| Türkçe Özet | Kriz dönemleri, örgütlerin olağan işleyişinin kesintiye uğradığı, belirsizliğin ve zaman baskısının yükseldiği ve alışılmış yönetim uygulamalarının yetersiz kaldığı olağandışı süreçlerdir. Bu koşullarda eksik bilgiyle hızlı karar alma sorumluluğu lidere atfedilmektedir. COVID-19 pandemisi, krizlerin belirleyici niteliklerini bir arada barındırması sebebiyle, liderlik araştırmalarında kısa sürede geniş bir akademik birikimin oluşmasına katkı sağlamıştır. Bu araştırma, COVID-19 pandemisi sürecinde (2020–2026) liderlik alanında yürütülen bilimsel çalışmaların yapısını, öne çıkan aktörlerini ve entelektüel temelini bibliyometrik analizle incelemeyi; en çok atıf alan çalışmalar üzerinden alanın kuramsal, yöntemsel ve tematik görünümünü içerik analiziyle çözümlemeyi amaçlamaktadır. Web of Science ve Scopus veri tabanlarından elde edilen 2.847 araştırma makalesi, bibliometrix ve VOSviewer yazılımları aracılığıyla performans analizi, ortak yazarlık, anahtar kelime ortak geçiş ve ortak atıf analizleriyle incelenmiş; en çok atıf alan 50 çalışma ise MAXQDA yazılımı kullanılarak betimsel içerik analizine tabi tutulmuştur. Bulgular, alanın 2020 sonrasında hızla genişlediğini ve sağlık, eğitim, işletme ile kamu yönetimi gibi farklı disiplinlere yayıldığını göstermektedir. En üretken ülkeler arasında Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Çin yer almakta; en üretken dergi Frontiers in Psychology, en üretken yazar ise Chen Schechter olarak belirlenmiştir. Alandaki iş birliğinin ülke ve kurum düzeyinde yoğunlaşmasına karşın yazar düzeyinde parçalı kaldığı görülmektedir. Anahtar kelime ortak geçiş analizi, alanın kavramsal yapısının kriz liderliği, çalışan iyi oluşu, dijital liderlik ve eğitim liderliği kümelerine dayandığını ortaya koymaktadır. Ortak atıf analizi, alanın kuramsal zeminini dönüşümcü liderlik klasikleri ile kriz yönetimi çalışmalarının oluşturduğunu; buna karşılık en çok anılan kaynakların yöntem ve ölçme literatüründen geldiğini göstermektedir. Alan, kuramsal olarak beslendiği yerleşik dergilerde ise çok sınırlı ölçüde yayımlanmaktadır. Betimsel içerik analizi, çağdaş liderlik yaklaşımlarının baskın olduğunu, klasik yaklaşımların sınırlı biçimde temsil edildiğini ve çalışmaların çoğunun nicel desende yürütüldüğünü; tümevarımlı temaların ise kriz liderliği ve kriz yönetimi, dijital dönüşüm ile uzaktan ve hibrit çalışma çevresinde toplandığını ortaya koymaktadır. Türk yazar ve kurumların alana katkı sunmakla birlikte en çok atıf alan çalışmalar arasındaki görünürlüğünün sınırlı kaldığı; yöntem bakımından ise ampirik veri toplayan 37 çalışmanın hiçbirinin çok düzeyli bir tasarımla yürütülmediği belirlenmiştir. Bu bağlamda, gelecek araştırmalarda boylamsal, nitel ve çok düzeyli tasarımların yaygınlaştırılması, kültürel bağlamın derinlemesine incelenmesi ve Türk araştırmacıların uluslararası iş birliği ağlarına daha güçlü biçimde katılması önerilmektedir. Araştırma, hem pandemi dönemi liderlik literatürünün yapısal ve tematik haritasını ortaya koyarak kuramsal bilgi birikimine katkı sağlamakta hem de kriz koşullarında görev yapan yönetici ve karar alıcılar için çıkarımlar sunmaktadır. |
| İlgilizce Özet | Crisis periods are extraordinary processes in which the ordinary functioning of organizations is disrupted, uncertainty and time pressure rise, and routine management practices prove inadequate. Under these conditions, the responsibility for deciding quickly on incomplete information is attributed to the leader. Because it combined the attributes emphasized in crisis theories, the COVID-19 pandemic contributed to the emergence of a broad body of academic research on leadership within a short period. This study aims to examine the structure, prominent actors and intellectual foundation of the scholarly research conducted on leadership during the COVID-19 pandemic (2020–2026) through bibliometric analysis, and to analyse the theoretical, methodological and thematic profile of the field through content analysis of the most-cited studies. A total of 2,847 research articles obtained from the Web of Science and Scopus databases were analyzed using bibliometrix and VOSviewer software through performance analysis, co-authorship, keyword co-occurrence and co-citation analyses; the 50 most-cited studies were then subjected to descriptive content analysis using MAXQDA software. The findings show that the field expanded rapidly after 2020 and spread across different disciplines such as health, education, business and public administration. Among the most productive countries are the United States, the United Kingdom and China; Frontiers in Psychology was determined to be the most productive journal and Chen Schechter the most productive author. It is observed that collaboration in the field, although dense at the country and institutional level, remains fragmented at the author level. Keyword co-occurrence analysis reveals that the conceptual structure of the field is based on clusters of crisis leadership, employee well-being, digital leadership and educational leadership. Co-citation analysis indicates that the theoretical ground of the field is formed by transformational leadership classics and crisis management studies, whereas the most frequently cited sources come from the method and measurement literature. The field, however, is published only to a very limited extent in the established journals on which it draws theoretically. Descriptive content analysis reveals that contemporary leadership approaches are dominant, that classical approaches are represented only to a limited extent and that most studies follow a quantitative design, while the inductive themes cluster around crisis leadership and crisis management, digital transformation, and remote and hybrid work. It has been determined that although Turkish authors and institutions contribute to the field, their visibility among the most-cited studies remains limited; methodologically, none of the 37 studies that collected empirical data were conducted with a multilevel design. In this context, it is recommended that future research make wider use of longitudinal, qualitative and multilevel designs, examine the cultural context in depth and connect Turkish researchers more strongly to international collaboration networks. The research both contributes to the theoretical knowledge base by revealing the structural and thematic map of the pandemic-period leadership literature and provides implications for managers and decision makers working under crisis conditions. |