Freud ve Lacan’ın Psikanalitik Kuramlarında Yastan Ayrışan Melankolik Özne
Yazarlar (2)
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, Türkiye
Doç. Dr. Sinem BALTACI
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Diğer (Teknik, not, yorum, vaka takdimi, editöre mektup, özet, kitap krıtiği,
araştırma notu, bilirkişi raporu ve benzeri)
|
| Makale Alt Türü | ESCI dergilerinde yayınlanan teknik not, editöre mektup, tartışma, vaka takdimi ve özet türünden makale |
| Dergi Adı | Psikoloji çalışmaları (Online) |
| Dergi ISSN | 2602-2982 Wos Dergi |
| Dergi Tarandığı Indeksler | ESCI |
| Makale Dili | Türkçe |
| Basım Tarihi | 11-2020 |
| Cilt No | 40 |
| Sayı | 2 |
| Sayfalar | 317 / 333 |
| DOI Numarası | 10.26650/SP2019-0056 |
| Makale Linki | https://sp.istanbul.edu.tr/tr/yazi/10-26650-sp2019-0056-79004100760044006D00620031006B004C006C0051003100 |
| Özet |
| Freud’un Yas ve Melankoli isimli yazısı ile ortaya çıkan iki kavramdan biri olarak yas (mourning) sıklıkla araştırmalara konu olmuşken melankoli (melancholia) kavramı pek çalışılmamıştır. Alan yazında bu konuya az değinilmesinin yanı sıra melankoli kimi zaman bir kişilik örüntüsü, kimi zaman depresif bir duygu durum, kimi zaman ise psikotik bir yapı olarak belirsiz bir tanımlamada kalmıştır. Buradan yola çıkılarak bu çalışmada Freud’un ve onun yazını üzerine yeniden çalışan Lacan’ın yas ve melankoli hakkındaki çalışmaları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Buna göre, Freud yas ve melankoliyi yatırım yapılan nesnenin kaybı üzerinden benzeştirmekte iken; yasın kayba verilen olağan bir tepki, melankolinin ise olağandışı bir pozisyon olduğundan söz etmektedir. Freud’un yas ve melankolinin kayıp nesne açısından benzer ancak işleyiş süreçleri açısından farklılaştığı görüşünün üzerine Lacan bu iki kavramı Sembolik, İmgesel ve Gerçek‘i içeren üçlü model kapsamında ele almaktadır. Lacan’ın bu kavramsallaştırmasında yas bir süreç olarak ritüeller ya da merasimler aracılığıyla özneyi simgesel düzene bağlamaktadır. Bu simgeselleştirme sürecinden geç(e)meyen özne ise Gerçek ile baş başa kalarak jouissance içinde kalan bir melankoli halindedir. Bu yazıda, bahsedilen teorik incelemenin ardından bazı klinik uygulama ve araştırma örneklerine yer verilmiştir. Buradan yola çıkarak melankoli halinde kişinin kastrasyondan kaçışa doğru hamle olarak aldığı bir konumu sürdürürken acı içinde olduğu ve bu acıdan çıkmanın yolunun ise ancak simgesel bir çalışma ile mümkün olduğu düşünülmektedir. Bununla beraber, melankolinin farklı özne yapılanmalarındaki görünümlerinin günümüz değişen kültürel yapısı ile beraber çalışılması önemlidir. Sonuç olarak, melankolinin dil aracılığı ile nasıl ifade edildiğinin ve kişinin özne yapılanmasındaki temel defans mekanizması ile ilişkisinin analitik bir çalışma içinde merkezi noktayı belirlediği düşünülmektedir. |
| Anahtar Kelimeler |
| Melancholia | mourning | melancholic subject | loss | desire | Lacan |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları | |
| WoS | 1 |
| TRDizin | 2 |