DOĞU VE BATI’DA ZAMAN TELAKKİSİ: “BEŞ VAKİT” FİLMİ ÖRNEĞİ
Yazarlar (3)
Doç. Dr. Yavuz KÜÇÜKALKAN Yalova Üniversitesi, Türkiye
Prof. Dr. Serkan ÖZTÜRK Yalova Üniversitesi, Türkiye
Dr. Öğr. Üyesi Mustafa KARA Yalova Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale (Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale)
Dergi Adı Asos Journal Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi
Dergi ISSN 2148-2489
Dergi Tarandığı Indeksler Art Index (Art Research Database, EBSCO)
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 10-2023
Kabul Tarihi – Yayınlanma Tarihi 01-01-2023
Cilt / Sayı / Sayfa 11 / 145 / 263–279 DOI 10.29228/ASOS.72144
Makale Linki https://asosjournal.com/index.jsp?mod=makale_tr_ozet&makale_id=72144
UAK Araştırma Alanları
Film Yapım-Yönetimi
Özet
Zamanın algılanma biçimi çağdan çağa, bölgeden bölgeye farklılıklar göstermiştir. Bundaki en büyük âmil hayatın neyin merkeze alınarak yaşandığıdır. Din merkezli bir hayatın zamanı algılayışı ile profan bir hayat tarzındaki zaman algılamasının birbirine benzemeyeceği aşikârdır. Aynı zamanda dinin merkezde olduğu hayatta da kabul edilen dinin niteliği, zamanın taksim edilmesinde önemli bir nirengi noktasıdır. Bu bağlamda sosyal bilimlerin birçok alanında olduğu gibi burada da Doğu ve Batı kavramları ön plana çıkmaktadır. Doğu’nun hayata bakışı ile Batı’nın hayata bakışının farklı olması zamanı algılayışlarını da birbirine benzemez kılmıştır. Bunun yanında Batı’da hayata bakışın modern düşünceyle farklılaşmaya başlaması Batı ile ilgili değerlendirmelerde modern öncesi ve sonrası şeklinde bir bölünmeyi de zorunlu kılmaktadır. Modern düşüncenin daha sonra cihana yayılmaya başlaması, ulaştığı yerlerde zihniyette ve sonrasında yaşayışta bir ikilik meydana getirmiştir. Özellikle Türkiye gibi ülkelerde bu çatışma bazen önemli buhranlara bazen de mümbit fikrî mülahazaların ortaya çıkmasına etki etmiştir. Bu çalışmada Türkiye’deki zaman algılayışının tarihsel süreç içerisinde nerelerden beslendiği ve bunun Reha Erdem’in “Beş Vakit” filmine yansımaları üzerinde durulmuştur. Çalışmada ele alınan filmin çözümlenmesinde nitel içerik analizi yöntemi kullanılmaktadır. Batı dışı bir toplum olan Türk toplumunun modernleşme çabası sonucu değişen zaman anlayışı ve buna yönelik tartışmalar Beş Vakit filmine yansımış ve bu çatışma kendini semboller, ifadeler ve durumlarla göstermiştir.
Anahtar Kelimeler