İdeolojinin Hadis Rivayetlerine Yansıması - İmâmiyye Şî‘ası’nda Lanetli Mescitler Örneği   
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Yusuf OKTAN Yalova Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Özgün Makale
Makale Alt Türü Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale
Dergi Adı Turkish Studies (Elektronik)
Dergi ISSN 1308-2140
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe
Basım Tarihi 01-2018
Cilt No 13
Sayı 25
Sayfalar 319 / 334
DOI Numarası 10.7827/TurkishStudies.14369
Makale Linki http://www.turkishstudies.net/DergiTamDetay.aspx?ID=14369
Özet
Mescit, İslam’ın en önemli şiarlarından olup, İslami bir nişanolarak dünyanın birçok yerinde, Allah’a ibadet maksadıyla ilk imaredilen kabenin küçük şubesidir. Kur’an’daki ayetler ve Hz.Peygamber’in uygulamaları, mescitlerin Allah katında ve Peygamber’i(s.a.v) nazarında ne derce ehemmiyete sahip olduğunu göstermektedir.Her ne kadar kullanım alanı günümüzde azalsa da, İslam’ın ilkyıllarında mescitler ibadet mahalli olmasının yanı sıra, eğitim-öğretimfaaliyetlerinin yapıldığı, siyasi kararların alındığı, hukûkî meselelerinçözüldüğü, toplayıcı ve birleştirici yerler olarak toplumda önemli biryere sahipti. Mescitlerin bu derece bireysel-toplumsal öneme hâizolmaları ve etki alanlarının genişliği, bazı mezheplerin rivayetlerineyansımış, şahıslar, muhâlifleri tarafından inşa edilen mescitleri,mimarlarının kendi siyâsî söylemlerini yaydığı ve toplumda ikilemçıkardıkları gerekçesiyle dışlamış ve taraftarlarını bu mescitlerdenuzaklaştırmışlardır. İmâmi kaynaklarında, -İmâmiyye Şî‘ası’nda ilkimâm kabul edilen- Hz. Ali tarafından, Eş‘as b. Kays el-Kindî, Cerîr b.Abdullah, Simâk b. Mahreme, Şebs b. Rebî’ ve Teym oğullarının Kûfe’deinşa ettikleri beş mescitte ibadet nehyedilmiş ve bu mescitler kendikaynaklarında “lanetli mescitler” olarak şöhret bulmuştur. Her ne kadarbu şahıslar arasında sahâbî olan ve Hz.Ali’ye de muhârebelerdeyardımda bulunup hatta Hz. Peygamberin (s.a.s.) iltifatına mazharolanlar olsa da genelde imâmın bazı kararlarına muhâlif davranışlardabulunmaları, özelde ise; İmâmî akideden olmamaları sebebiyle Şî‘iİmâmî rivayetlerde haklarında cerh vârid olmuştur.
Anahtar Kelimeler