Gustave Le Bon’un Kitleler Psikolojisi ve Devrim Psikolojisi Eserlerinden Hareketle Fikri Yapısının İncelenmesi
Yazarlar (1)
Öğr. Gör. Dr. Mustafa Enes AKTÜRKOĞLU Yalova Üniversitesi, Türkiye
Makale Türü Açık Erişim Diğer (Teknik, not, yorum, vaka takdimi, editöre mektup, özet, kitap krıtiği, araştırma notu, bilirkişi raporu ve benzeri) (Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan teknik not, editöre mektup, tartışma, vaka takdimi ve özet türünden makale)
Dergi Adı BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ
Dergi ISSN 2148-3728
Dergi Tarandığı Indeksler TR DİZİN
Makale Dili Türkçe Basım Tarihi 01-2021
Cilt / Sayı / Sayfa 8 / 1 / 339–354 DOI 10.33460/beuifd.901360
UAK Araştırma Alanları
Düşünce Tarihi Kavramlar Tarihi Osmanlı Tarihi
Özet
19. yüzyıl ile birlikte kitlenin siyasi alanda bir aktör olarak ortaya çıkmaya başla- ması, düşünürleri kitle kavramını anlamlandırmaya itmiştir. Gustave Le Bon, kitle kavra- mını psikolojik ve sosyolojik açıdan ele alarak tanımlamaya çalışan düşünürlerden biridir. Yaşadığı yüzyılın siyasi atmosferinde ulus devletlerin kurulma sancılarının hisse- dildiği dönemde yeni bir politik söylemin ortaya çıkmasında Gustave Le Bon’nun büyük katkısı olmuştur. Le Bon, psikoloji dünyasına sunduğu yeni kavramlarla (kitle, devrim) teorik kısmı ortaya koyarken inşa ettiği kavramları siyasi dünyayı (demokratik rejimleri) anlamlandırmada kullanarak pratik bilgiye dönüştürmüştür. Bu, Gustave Le Bon’nun iyi bir gözlemci ve politik bir şahsiyet olduğunu gösterir. Makale çalışmasında Gustave Le Bon’nun, “Kitle Psikolojisi” ve “Devrim Psikolojisi” eserlerinden hareketle düşünceleri ortaya konmuştur. Eserlerini neşrederken içinde yaşadığı Avrupa’nın siyasi sıkıntıları ve sancıları satır aralarında hissedilmektedir. Bu amaçla makalede Gustave Le Bon’un yaşamını sürdürdüğü zamanda Avrupa’nın siyasi tarihi hakkında kısa bilgiler vererek ortaya koyduğu kavramların tarihsel motivasyonları gösterilmeye gayret edilecektir. Kitle kavramının tarifi ve bu tarifin kitle eylemlerinin siyasi açıdan devrimlere etkisi, Le Bon’nun ortaya koyduğu örneklerle açıklanmaya çalışılmıştır. Ayrıca Osmanlı düşünür- lerinden olan Abdullah Cevdet’in Gustave Le Bon hakkındaki İçtihat Dergisi’nde yayınla- dığı yazısı ile Le Bon’nun dönemin Cumhurbaşkanı olan Mustafa Kemal Atatürk’e hita- ben Türkiye’de gerçekleştirdiği devrimler hakkındaki tebrik mektubu ortaya çıkarılmıştır. Makalede, Le Bon’nun fikirleri doğrultusunda kitle devrimleri sonucunda demokratik rejimlerin kurulması değerlendirilmeye çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Demokrasi | Gustave Le Bon | Kitle | Devrim | Rejim