Karbon Ticareti ve Karbon Bankacılığı
Yazarlar (2)
Prof. Dr. Cemal ELİTAŞ
Yalova Üniversitesi, Türkiye
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
|
| Makale Alt Türü | Diğer hakemli ulusal dergilerde yayınlanan tam makale |
| Dergi Adı | Muhasebe ve Denetime Bakış |
| Dergi ISSN | 1307-6639 |
| Dergi Tarandığı Indeksler | EBSCO |
| Makale Dili | Türkçe |
| Basım Tarihi | 10-2011 |
| Cilt No | 1 |
| Sayı | 35 |
| Sayfalar | 51 / 78 |
| Özet |
| Dünya nüfusundaki artısa paralel olarak, dünya ekonomisindeki büyüme çabaları, çevre sorunlarını da beraberinde getirmekte ve ekonomi ile çevre arasında dengesizlik yaratmaktadır. Çevre kirliligindeki artıs, batılı toplumları 1980’lerden itibaren küresel çevreyi korumaya yöneltmistir. Çevreye ilginin artması, ekonomik büyümeyle çevre dengesi arasındaki olumsuzlukları giderici çözümlerin üretilmesine neden olmustur. Bu baglamda gerçeklestirilen karbon tutma atmosferdeki karbonu azaltmada kullanılan yöntemlerden birisidir. Ancak bu yöntemin karbon denklestirme piyasasında (offset market) kullanımı, karbonun dogal olarak geçici tutulma özelligi ve buna baglı olarak piyasaya arz edilmesi ve fiyatının belirlenmesi ile ilgili riskleri içermesinden dolayı güçlesmektedir. Bu çalısmada tüm bu sorunları ele alacak Esuola ve Weersink (2006) tarafından önerilen bir karbon bankası modeli tanıtılmaktadır. Söz konusu modelde banka hem karbon toplayıcı hem de bir risk üstlenici olmaktadır. Yutak alan üreticiler bankaya karbon kredilerini depolamakta, bunun karsılıgında aynı banka aracılıgıyla “karbon tasarruf hesapları” için kendilerine bir ödemede bulunulmaktadır. Karbon bankası aynı zamanda fazla miktarda karbon yayıcıların bankadan geçici ya da kalıcı karbon kredisi satın alabildigi, kredi ve saglanan hizmetler karsılıgı bankaya ödemede bulundugu bir kurumdur. Karbon tutmada ormancılık faaliyetlerine dayalı sistemler bu çalısmada ayrıca ele alınmaktadır. Ormancılıga dayalı karbon tutma sistemi genellikle belirli bir karbon alıcısıyla tek seferlik bir ödeme yapılan bir karbon satıcısını (orman sahibini) eslestirme temeline dayanmaktadır. Bu ise çok genis toprak arazi veya ormanlık alan sahiplerine hitap edebilecek bir karbon tutma sistemi yaratmaktadır. Bu çalısmada ayrıca Bigsby (2009) tarafından önerilen bir karbon bankacılıgı modeli ele alınmaktadır. Söz konusu modelde bir finansal kurumun sermaye arz etmesi gibi karbon bankacılıgı da tutulu karbon arz etmektedir. Esas itibariyle yıllık ödeme karsılıgı orman sahipleri karbon depolar ve karbon dengeleme ihtiyacı duyanlar ise yine yıllık ödeme karsılıgında karbon borçlanırlar. Karbon bankasının görevi karbon depolarını toplamak ve bunları çesitli karbon taleplerini karsılamak için kullanmaktır. |
| Anahtar Kelimeler |
