Bedî‘ İlminde Lafzı Güzelleştiren Söz Sanatları İçinde Değerlendirilen Kompozisyon Sanatları
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Ahmet GEZEK Yalova Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
(Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale)
|
||
| Dergi Adı | Mîzânül-Hak: İslami İlimler Dergisi | ||
| Dergi ISSN | 2149-9896 | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 06-2024 |
| Kabul Tarihi | 27-05-2024 | Yayınlanma Tarihi | 30-06-2024 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | – / 18 / 209–222 | DOI | 10.47502/mizan.1463569 |
| Makale Linki | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3841147 | ||
| Özet |
| Klasik ve modern belâgat eserlerinde bedî‘ ilmi, lafzı ve manayı güzelleştiren sanatlar olarak iki kısma ayrılmaktadır. Lafızla ilgili sanatlarda, kelimelerdeki telaffuzların birbiriyle aynı veya yakın olması gibi hususlar incelenirken, manayı güzelleştiren sanatlarda anlamdaki nükte, sebep ve niteleme gibi durumlar ele alınır. Bu çalışmada, lafzı güzelleştiren söz sanatları içinde zikredilen, fakat metnin daha tertipli ve iyi biçimde olmasını konu edinen söz sanatları incelenmiştir. Belâgat kitaplarında bu minvalde zikredilen söz sanatları; insicâm, sühûlet, tefvît, hüsn-i nesak, hüsn-i matlab, hüsn-i beyân, ‘akd ve hal’dir. Bu sanatlardan metnin veya konuşmanın daha düzenli, anlaşılır ve etkili olmasıyla ilgili olanlar; insicam, sühûlet, hüsn-i nesak ve hüsn-i beyân’dır. Tefvît sözlerin birbiriyle eşit uzunlukta olmasını; hüsn-i matlab bir durumu belirttikten sonra talep ifadesinin getirilmesini; ‘akd, nesir yazısının nazma çevrilmesini; hal ise nazmın nesre döndürülmesini konu edinir. Araştırmamızda, bu sanatların farklı bir başlık içinde kompozisyon sanatları olarak değerlendirilmesine yönelik yeni bir yaklaşım sunulmaya çalışılmıştır. |
| Anahtar Kelimeler |
| Arap Dili ve Belâgati | İnsicâm | Bedî‘ İlmi | Kompozisyon Sanatları | Hüsn-i Nesak |
BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
| Atıf Sayıları |