Antik Yunan’dan İslam Düşüncesine: Ölçülülük/İffet Erdemi Merkezli Bir Karşılaştırma
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Emine TAŞÇİ YILDIRIM
Yalova Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
|
| Makale Alt Türü | Diğer hakemli uluslarası dergilerde yayınlanan tam makale |
| Dergi Adı | Bilimname |
| Dergi ISSN | 1304-1878 |
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN |
| Makale Dili | Türkçe |
| Basım Tarihi | 10-2019 |
| Sayı | 38 |
| Sayfalar | 389 / 420 |
| Makale Linki | https://dergipark.org.tr/tr/pub/bilimname |
| Özet |
| Namus, safiyet, temizlik gibi manalara gelen iffet, genel olarak filozoflartarafından kabul görmüş dört temel erdemden biridir. İnsan nefsinin şehevîgücünün itidal düzeyinde tutulması ve aklın kontrolünde hareket etmesi sonucuhasıl olan bu erdem, Antik Yunan'da çoğunlukla ölçülülük anlamına gelensôphrosûne kelimesiyle karşılanırken; İslam ahlak felsefesinde iffet terimiyleifade edilmiştir. Bu çalışmayla, şehevî gücün itidalinden doğan bu erdemin, AntikYunan'dan İslam düşüncesine tarihi süreç içerisinde nasıl ele alındığını ve bukonuya İslam düşünürlerinin ne şekilde bir katkılarının olduğunu karşılaştırmayapmak suretiyle ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu makalede Antik Yunan'daEflatun ve Aristoteles'in ölçülülüğe, İslam düşüncesinde ise İlk İslam filozoflarıile ahlaka dair görüşleriyle ön plana çıkmış olan bazı düşünürlerin iffete ilişkinfikirleri onların temel eserlerine başvurulmak suretiyle ele alınmıştır. AntikYunan'daki ölçülülük ile İslam düşüncesindeki iffet erdemi arasında tanımlar, buerdemin ifrat ve tefritleri noktasında benzerliklerin mevcut olduğu görülmüştür.Bu benzerliklerle birlikte İslam düşüncesinde iffetin, onun altında yer alanerdemler ile ifrat ve tefridinin doğurabileceği kötülüklere de işaret edilerek genişbir perspektifle işlendiği tespit edilmiştir. İslam düşünürlerinin bu konudakikatkıları, ayrıntılarda ortaya çıkmaktadır. İffet erdeminin İslam düşüncesiiçerisindeki bu kapsamlı ele alınışının, erdemli olmak için öncelikli olarakerdemin bilgisine sahip olunmasının gerekliliği noktasında bu erdemin bilgiboyutunun sağlam bir zemine oturtulmasını sağlayacak bir nitelikte olduğusöylenebilir. Bu çalışmada, İslam ahlakçılarının iffet erdemine dair tespitleritemel hareket noktası olarak alınarak iffetin bilgi boyutunu ayrıntılarıyla ortayakoymak hedeflenmektedir. Sosyal ilişkilere bakan yönü ağır basan bu erdemin,doğru bir şekilde anlaşılması, yokluğunda ortaya çıkan reziletler dikkatealındığında sağlıklı bir toplumun inşası açısından mühim bir yere sahiptir.Nitekim sosyal birçok sorunun, şehevî gücün ifrat ve tefridinden doğanreziletlerden yani iffet erdeminin yokluğundan kaynaklandığını söylemek mümkündür. Dolayısıyla bu sorunlardan bir kısmının, iffet erdeminin toplumdayer edinmesiyle çözüme kavuşturulabilme imkanından bahsedilebilir. |
| Anahtar Kelimeler |
