Libya’ya Askeri Müdahale ve Uluslararası Hukuk’ta Yeniden İnşa Sorumluluğu
Yazarlar (1)
Doç. Dr. Ali Osman KARAOĞLU
Yalova Üniversitesi, Türkiye
| Makale Türü |
Özgün Makale
|
| Makale Alt Türü | Ulusal alan endekslerinde (TR Dizin, ULAKBİM) yayınlanan tam makale |
| Dergi Adı | İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi |
| Dergi ISSN | 2148-6883 |
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN |
| Makale Dili | Türkçe |
| Basım Tarihi | 06-2019 |
| Cilt No | 6 |
| Sayı | 1 |
| Sayfalar | 199 / 224 |
| Özet |
| 2010 yılının en önemli olayı olan Arap Baharı süreci kısa bir süre sonra Libya’yı da etkisialtına almıştır. 42 yıl boyunca Albay Muammer Kaddafi’nin yönetimi altında yaşayanLibya halkı da ayaklanmış ancak Rejim güçleri isyanı bastırmak için kuvvet kullanmıştır.Özellikle Bingazi’de yaşanan olayların insani krize yol açtığını düşünen uluslararası toplumharekete geçmiş ve 1973 sayılı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararı ileLibya hakkında yaptırım kararı almış ve Libya’nın kendi halkını koruma sorumluluğunavurgu yapmıştır. 2001 yılında Kanada öncülüğünde BM’ye sunulan Koruma Sorumluluğu(Responsibility to Protect) raporunda devletlerin kendi halkını korumakta başarısızlığadüştüğü durumlarda BMGK kararı ile uluslararası toplumun müdahale edebileceğinin altıçizilmektedir. Rapora göre uluslararası toplum, uluslararası hukuktan kaynaklanan korumayükümlülüğü kapsamında önleme (prevent), karşılık verme (react) ve yeniden inşa(rebuild) ile sorumludur. Bu anlamda yeniden inşa sorumluluğu müdahale edilen devletintekrar yapılandırılması anlamına gelmekte ve temel itibariyle en çok ihmal edilen sorumluluktürünü teşkil etmektedir. Bu çalışma Koruma Sorumluluğu Doktrini’nin uygulandığıbir örnek olan Libya özelinde müdahalenin uluslararası hukuk boyutunu ele almayı ve yenideninşa uygulamalarının başarısını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu anlamda çalışmadaöncelikle uluslararası hukukta koruma sorumluluğu doktrininin anlam ve kapsamıincelenecek daha sonrasında ise doktrinin Libya özelinde nasıl uygulandığı izah edilecektir.Sonraki bölümde ise müdahale sonrası güvenlik krizi ve ekonomik çöküntü ile karşı karşıyakalan Libya’da yeniden inşa sorumluluğunun ne kadar yerine getirildiği tartışılacaktır. |
| Anahtar Kelimeler |
