| Makale Türü |
|
||
| Dergi Adı | Gaziantep University Journal of Social Sciences | ||
| Dergi ISSN | 1303-0094 | ||
| Dergi Tarandığı Indeksler | TR DİZİN | ||
| Makale Dili | Türkçe | Basım Tarihi | 10-2024 |
| Cilt / Sayı / Sayfa | 23 / 4 / 1649–1662 | DOI | 10.21547/jss.1507257 |
| Makale Linki | https://doi.org/10.21547/jss.1507257 | ||
| Özet |
| Siyasal düşünce tarihinin önemli kavramlarından biri olarak karşımıza çıkan yurttaşlık, Thomas Hobbes ve Jean-Jacques Rousseau tarafından liberalizm ve cumhuriyetçilik çerçevesinde ifade edilen temel kuramlarda farklılaşmaktadır. Cumhuriyetçi ve liberal düşünce okulları, modern politikanın temel taşları olarak kabul edilmekte ve yurttaşlık kavramı üzerinde önemli etkileri bulunmaktadır. Hobbes'un “Leviathan” ve Rousseau'nun “Toplumsal Sözleşme” adlı eserleri başta olmak üzere, bu iki düşünürün çalışmaları incelendiğinde yurttaşlığın doğası, devletin rolü ve bireylerin toplum içindeki hak ve yükümlülüklerine ilişkin farklı bakış açılarının bulunduğu görülmektedir. Bu çalışmada, literatür taraması yöntemiyle, Hobbes ve Rousseau'nun eserleri üzerinden karşılaştırmalı bir analiz yapılması hedeflenmektedir. Çalışmanın temel sorusu, bu iki filozofun cumhuriyetçi ve liberal yurttaşlık bağlamında düşünceleri arasındaki temel farkların ve gerilimlerin ne(ler) olduğudur. Toplumsal sözleşme teorisinin önemli savunucularından birisi olan Hobbes, bireyin kendini koruma arayışına ve toplumsal düzeni sağlamak için mutlak egemenliğin gerekliliğine dayanan otoriter bir yurttaşlık anlayışı ortaya koyar. Buna karşılık Rousseau, halkın kolektif iradesini ve genel idareyi, yönetimin şekillendirilmesinde sivil katılımın hayati önemini vurgulayarak daha katılımcı ve demokratik bir yurttaşlık biçimini savunur. Devletin kişi üzerindeki otoritesi, kişilerin sahip olduğu veya olması gereken haklar ve toplumsal sorumluluklar konusunda da bu iki düşünür arasında belirgin farklılıklar bulunmaktadır. Bu çalışma, etkili siyaset filozoflarından Hobbes ve Rousseau'nun bakış açılarından hareketle her birinin yurttaşlık kavramını nasıl ele aldığı, cumhuriyetçi ve liberal yurttaşlık anlayışları arasındaki temel gerilimleri çözümlemeyi amaçlamaktadır. Bu gerilimlerin modern siyaset kuramı ve pratiği üzerindeki tesirlerinin detaylı bir incelemeye tabi tutulması çalışmanın bir diğer amacıdır. Bu suretle, Hobbes ve Rousseau'nun fikirlerinin günümüz politik bağlamındaki yansımaları ve geçerliliklerinin de tartışılması amaçlanmaktadır. |
| Anahtar Kelimeler |